स्याङ्जाका दुई पालिकामा आइतबार पनि विद्यालय खुल्ने

वालिङ ।

स्याङ्जा जिल्लाका दुई स्थानीय तहले केन्द्र सरकारको निर्णयभन्दा फरक अभ्यास गर्दै आइतबार पनि विद्यालय सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेका छन् । जिल्लाको हरिनास गाउँपालिका र अर्जुनचौपारी गाउँपालिकामा आइतबार समेत नियमित पठनपाठन सञ्चालन हुने भएको हो । नेपाल सरकारले हाल देखिएको पेट्रोलियम पदार्थको खपत घटाउने र ऊर्जा व्यवस्थापनलाई सहज बनाउने उद्देश्यले देशभरका सरकारी कार्यालय, संघसंस्था तथा विद्यालयहरुमा शनिबार र आइतबार सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको छ । तर, स्थानीय आवश्यकता र शैक्षिक अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै स्याङ्जाका यी दुई पालिकाले भने विद्यालय खुला राख्ने निर्णय गरेका हुन् ।

सरकारले बैशाख १५ गतेदेखि विद्यालय भर्ना अभियान सुरु गर्ने र बैशाख २१ गतेदेखि नियमित पठनपाठन सञ्चालन गर्ने परिपत्र जारी गरेको थियो । तर, स्याङ्जाका विभिन्न पालिकाहरुले आफ्नो अधिकार प्रयोग गर्दै तोकिएको समयभन्दा अगावै भर्ना तथा पठनपाठन सुरु गरिसकेका छन् । यसले स्थानीय तहको अधिकार र स्वायत्तताको प्रयोगलाई समेत उजागर गरेको छ । नेपालको संविधानले गाउँपालिका तथा नगरपालिकालाई शिक्षा क्षेत्रसम्बन्धी महत्वपूर्ण अधिकार प्रदान गरेको छ । संविधानको अनुसूची–८ तथा स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ को दफा ११ ‘ज’ अनुसार आधारभूत तथा माध्यमिक तहसम्मको शिक्षाको व्यवस्थापन गर्ने जिम्मेवारी सम्बन्धित स्थानीय तहलाई नै दिइएको छ । यही कानुनी आधारलाई टेकेर हरिनास र अर्जुनचौपारी गाउँपालिकाले आइतबार पनि विद्यालय सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेका हुन् ।

अर्जुनचौपारी गाउँपालिकाले बैशाख ९ गतेदेखि नै विद्यालयमा पठनपाठन सुरु गरिसकेको छ । गाउँपालिकाको कार्यपालिका, शिक्षा समिति तथा सरोकारवालाहरुको संयुक्त बैठकले आइतबार पनि विद्यालय सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको गाउँपालिका अध्यक्ष प्रकाश तिवारीले जानकारी दिए । उनका अनुसार लामो समयसम्म विदा हुँदा पाठ्यक्रम समयमै सम्पन्न गर्न कठिन हुने, विद्यार्थीहरुको सिकाइमा अवरोध आउने र समग्र शैक्षिक गुणस्तरमा असर पर्ने भएकाले यस्तो निर्णय गरिएको हो । “हामीसँग अहिले पनि पुरानै शैलीको पाठ्यक्रम छ, जसलाई समयमै पूरा गर्नुपर्ने दबाब छ,” अध्यक्ष तिवारीले भने, “यदि बिदा धेरै भयो भने विद्यार्थीहरुको सिकाइ अधुरो रहन्छ र नतिजामा असर पर्छ । त्यसैले हामीले आइतबार पनि विद्यालय सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेका हौं ।”

यस्तै, हरिनास गाउँपालिकाले पनि आइतबार विद्यालय खुला राख्ने निर्णय गरेको छ । गाउँकार्यपालिका, शिक्षा समिति, विद्यालय व्यवस्थापन समितिहरु तथा प्रधानाध्यापकहरुको संयुक्त बैठकले बैशाख ८ गतेदेखि १४ गतेसम्म भर्ना अभियान सञ्चालन गर्ने र बैशाख १५ गतेदेखि आइतबार समेत नियमित पठनपाठन गर्ने निर्णय गरेको गाउँपालिका अध्यक्ष खिमनारायण मानन्धरले बताए । मानन्धरका अनुसार स्थानीय तहले आफ्नो अवस्थाअनुसार निर्णय लिन पाउने संवैधानिक अधिकारको प्रयोग गर्दै यो कदम चालिएको हो । “हामीले विद्यार्थीहरुको हितलाई केन्द्रमा राखेर निर्णय गरेका छौं,” अध्यक्ष मानन्धरले भने, “शैक्षिक गुणस्तरमा कुनै कमी आउन नदिन नियमित पठनपाठन आवश्यक छ ।” स्थानीय तहहरुले लिएको यो निर्णयलाई अभिभावक तथा शिक्षकहरुले मिश्रित प्रतिक्रिया दिएका छन् । केहीले विद्यार्थीहरुको सिकाइ निरन्तरता कायम रहने भन्दै स्वागत गरेका छन् भने केहीले दुई दिनको बिदा कटौती हुँदा विद्यार्थी तथा शिक्षकमा थकान बढ्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । यद्यपि, अधिकांश सरोकारवालाहरुले स्थानीय आवश्यकताअनुसार निर्णय लिनु सकारात्मक पक्ष भएको बताएका छन् ।

उता, स्याङ्जाकै वालिङ नगरपालिकाले भने केन्द्र सरकारको निर्देशनअनुसार विद्यालय सञ्चालनको समय व्यवस्थापन गर्ने भएको  छ । नगरपालिकाले बिहान ९ बजेदेखि बेलुका ४ बजेसम्म पठनपाठन सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको छ भने बैशाख १० गतेदेखि नियमित कक्षा सुरु गरेको जनाएको छ । यसले विभिन्न स्थानीय तहहरुले फरक–फरक ढंगले शैक्षिक व्यवस्थापन गरिरहेको देखाउँछ । शिक्षा क्षेत्रका जानकारहरुका अनुसार स्थानीय तहलाई दिइएको अधिकारको प्रयोगले विद्यालय व्यवस्थापनमा लचिलोपन ल्याएको छ । तर, यस्तो निर्णय गर्दा विद्यार्थीको स्वास्थ्य, शिक्षकको कार्यभार तथा दीर्घकालीन शैक्षिक प्रभावलाई समेत ध्यान दिन आवश्यक रहेको उनीहरुको सुझाव छ । समग्रमा, स्याङ्जाका हरिनास र अर्जुनचौपारी गाउँपालिकाले आइतबार पनि विद्यालय सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेर स्थानीय तहको स्वायत्तताको प्रयोग मात्र होइन, शैक्षिक गुणस्तर सुधारप्रति आफ्नो प्रतिबद्धता पनि देखाएका छन् । आगामी दिनमा यस्ता अभ्यासले कस्तो परिणाम दिन्छ भन्ने कुरा समयसँगै स्पष्ट हुँदै जानेछ ।

प्रतिक्रिया